Pierwsze strzały w dozwolony użytek - wydawcy prasy vs. clipping

Izba Wydawców Prasy podobno ogłosiła swoje stanowisko, w którym postuluje usunięcie z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych artykułu 30. Chodzi o przepisy w ramach oddziału 3, rozdziału 3 ustawy, to jest o modyfikację zasad dozwolonego użytku chronionych utworów, a ściślej - o usunięcie z ustawy przepisu, który pozwala "ośrodkom informacji lub dokumentacji" sporządzać i rozpowszechniać własne opracowania.

O sprawie pisze Rzeczpospolita w tekście Monitoring prasy pod kontrolą. Na stronie Izby Wydawców Prasy nie znalazłem treści stanowiska, o którym mowa w treści artykułu. Przypuszczam, że może tu chodzić o stanowisko skierowane do sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu w ramach prac nad nowelizacją ustawy (por. Co się dzieje z tabelami wynagrodzeń? Prace w Sejmie. Padają ciekawe stwierdzenia nt. systemu prawa autorskiego). Tak czy inaczej - pozwolę sobie na cytat z podlinkowanego wyżej tekstu, opublikowanego w Rzeczpospolitej (na razie jeszcze mam prawo cytatu - to art. 29 ustawy). Chodzi w nim o firmy zajmujące się monitoringiem mediów (clipping):

Prowadzące taką działalność firmy korzystają z art. 30 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, który zezwala na sporządzanie i rozpowszechnianie opracowań fragmentów już opublikowanych materiałów, ale wyłącznie „ośrodkom informacji lub dokumentacji”. Wydawcy chcą usunięcia tego zapisu z ustawy, bo ich zdaniem przepis jest naginany – materiały przetwarzają firmy, które nie mają nic wspólnego z działalnością naukową, w dodatku robią to w wersji cyfrowej. – Taka działalność jest niezgodna z przepisami, bo nie można przetwarzać takich materiałów w formie cyfrowej, tylko w analogowej – uważa Maciej Hoffman, dyrektor generalny IWP.

O clippingu Izba mówiła już wcześniej (por. komentarz do tekstu Kto ma informacje, ten ma władzę, a konktretnie chodzi mi o fragment nagrania pochodzący z konferencji na temat praw własności intelektualnej: probka_clipping.mp3 (679 Kb)). Clipping pojawia się od pewnego czasu w coraz gorętszej dyskusji, np. Wydawcy prasy, internetowy clipping oraz "źródło internet". Wszystko to w coraz trudniejszej sytuacji prasy drukowanej, którą "wypiera" internet (por. O zaniepokojeniu wydawców porozumieniem Google z agencjami prasowymi).

W przeciągu kilku ostatnich dni miałem okazję rozmawiać z kilkoma osobami, niektóre miały tytuły profesorskie, inne były praktykującymi dziennikarzami i w tych rozmowach kilka razy (od różnych osób), usłyszałem tezę, że papierowa prasa upadnie, ale nie stanie się to wcześniej niż za 10 lat. Na razie wydawcy usiłują podzielić się z firmami monitorującymi media ich przychodami, które szacowane są - wedle Rzepy - na 20 – 30 mln zł. (chodzi o wartość całego polskiego rynku monitoringu mediów). Zapowiada się interesująco.

Wydaje mi się, że stanowisko IWP to pierwszy przypadek, w którym wprost mówi się o usunięciu jednego z przepisów z części ustawy poświęconej dozwolonemu użytkowi.