UOKiK i wzorce umowne telekomów przed sądem

Jak to możliwe? System prawa przewiduje czasem, że niemożna "zdejmować zabezpieczeń", chociaż w sferze informacji trudno zdefiniować precyzyjnie czym takie "zdejmowanie" jest. Na horyzoncie widać już kolejne ciekawe regulacje: odcinanie internautów po trzech ostrzeżeniach... W Polsce Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowił zakwestionować niektóre z postanowień regulaminów przedsiębiorstw telekomunikacyjnych - do sądu trafiły ponoć sprawy przeciwko Erze, Orange oraz Play. Dowiemy się więcej o tym, co myślą sądy na temat zastrzeżeń prezes UOKiK dotyczących "opłat za zdjęcie blokady karty SIM, uciążliwe formalności w przypadku kradzieży telefonu czy pozbawienia konsumenta dostępu do usług, za które regularnie płaci". No, tak. Tu chodzi o klauzule abuzywne, nie zaś o to, co postanowił ustawodawca formułując powszechnie obowiązujące prawo, ale zawsze jakaś pożywka dla rozważań i przypisów, tym bardziej, że na świecie postuluje się raczej regulowanie pewnych sfer aktywności w Sieci "kodeksami dobrych praktyk" i samoregulacjami...

Kilka dni temu w Wielkiej Brytanii operator BT zablokował użytkownikom dostęp do serwisu the Pirate Bay w ramach "samoregulacji" (por. W Polsce "poprawka 138" do Euro-Pakietu telekomunikacyjnego przegrywa medialnie z małpkami i spotem oraz Rząd, ISP i wydawcy dogadali się w UK, teraz jeszcze zmiany w ustawach). Być może takie "samoregulacje" również należy analizować pod względem prawa konsumenckiego? Oczywiście o samoregulacji mowa w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (por. Ciekawe, jak będą działały "nieuczciwe praktyki rynkowe"?), ale może "odcinanie" pojawi się też w regulaminach? Wiadomo, że z pozwem o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolony może wystąpić każdy (nie tylko UOKiK). Rejestr postanowień wzorców umownych, uznanych za niedozwolone można znaleźć na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: Rejestr klauzul niedozwolonych. W tym kontekście należy odnotować, że na stronie UOKiK pojawił się komunikat prasowy pt. Telekomy do sądu. Można się z niego dowiedzieć, że :

W ostatnich dniach Prezes UOKiK skierowała trzy pozwy do sądu o uznanie za niedozwolone klauzul stosowanych przez operatorów sieci: Era, Orange oraz Play. To wynik dużej kontroli przeprowadzonej przez Urząd w 2007 roku, podczas której sprawdzane były wzorce umowne stosowane przez operatorów sieci Plus, Era, Orange oraz Play. UOKiK zakwestionował wówczas szereg postanowień, które do chwili obecnej nie zostały zmienione przez pozwanych przedsiębiorców. Natomiast operator sieci Plus uniknął pozwu w wyniku współpracy podjętej z Urzędem i zmierzającej do usunięcia kwestionowanych postanowień umownych.
(...)

Informując, że chodzi łącznie o 24 różne klauzule UOKiK omawia niektóre z nich. Pragnę zwrócić uwagę na następujący fragment:

Zastrzeżenia Prezes UOKiK budzą m.in. postanowienia, które w momencie zalegania z płatnością dają możliwość rozwiązania wszystkich umów łączących operatora z konsumentem. Nie ma przy tym znaczenia, że zaległości dotyczą tylko jednej z nich, np. korzystania z Internetu. Klauzula taka w sposób rażący narusza interesy konsumentów, powodując, że są oni pozbawieni możliwości korzystania z usług, które opłacają w terminie. Urząd kwestionuje także praktyki ograniczające dostęp do części lub wszystkich usług oraz jednocześnie konieczność zapłacenia jednorazowej opłaty z tego tytułu, jak również za ponowne ich uruchomienie. Także te klauzule zostały skierowane do sądu.

Jak się mają francuskie i brytyjskie pomysły (por. Francuskie Zgromadzenie Narodowe odrzuciło projekt ustawy "Hadopi" (tri-strike and you're out) - ustawa została złożona do francuskiego Parlamentu raz jeszcze) do doktryny praw konsumenckich?

A tak trochę obok: Jak wspomniałem - każdy może złożyć pozew i chociaż przypominam takie notatki, jak Tym razem Goldenline wykorzystuje wizerunki użytkowników w reklamach, Duży może (chcieć) więcej - o regulaminie Facebook, albo We Wrocławiu pozew przeciwko Naszej-klasie w związku z phishingiem, to może warto zacytować również końcówkę notatki prasowej UOKiK:

(...)
W przypadku usług telekomunikacyjnych słabsi uczestnicy rynku mogą uzyskać pomoc w Urzędzie Komunikacji Elektronicznej, który zajmuje się rozwiązywaniem sporów konsumentów z przedsiębiorcami poprzez mediacje, jak również przed działającym przy Prezesie UKE sądem polubownym.

Tak zwanemu "Web 2.0" i "serwisom społecznościowym" bliżej do świadczenia usług drogą elektroniczną niż do usług telekomunikacyjnych, ale gdyby ktoś szukał odpowiedzi na pytanie: co mam zrobić, gdy uważam, że w regulaminie zastrzegają sobie więcej niż powinni - może zwrócić się do UOKiK, nie musi od razu iść do Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Może najpierw spróbować mediacji. Tak sobie myślę, że to mogłaby być droga do rozwiązania np. wątpliwości użytkowników serwisu Grono.net. W wątku Pytania w sprawie Regulaminu Serwisu padają ciekawe pytania...

Piotr VaGla Waglowski

VaGla
Piotr VaGla Waglowski - prawnik, publicysta i webmaster, autor serwisu VaGla.pl Prawo i Internet. Członek Rady ds Cyfryzacji przy Ministrze Cyfryzacji, ekspert w Departamencie Oceny Ryzyka Regulacyjnego Ministerstwa Rozwoju, felietonista miesięcznika "IT w Administracji" (wcześniej również felietonista miesięcznika "Gazeta Bankowa" i tygodnika "Wprost"). Uczestniczył w pracach Obywatelskiego Forum Legislacji, działającego przy Fundacji im. Stefana Batorego w ramach programu Odpowiedzialne Państwo. W 1995 założył pierwszą w internecie listę dyskusyjną na temat prawa w języku polskim, Członek Założyciel Internet Society Poland, pełnił funkcję Członka Zarządu ISOC Polska i Członka Rady Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji. Był również Członkiem Rady Informatyzacji przy MSWiA, członkiem Zespołu ds. otwartych danych i zasobów przy Komitecie Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji oraz Doradcą społecznym Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ds. funkcjonowania rynku mediów w szczególności w zakresie neutralności sieci. W latach 2009-2014 Zastępca Przewodniczącego Rady Fundacji Nowoczesna Polska, w tym czasie był również Członkiem Rady Programowej Fundacji Panoptykon. Więcej >>