Reemisja i dzieła wkładowe

Cóż. Nawet orzeczenia Sądu Najwyższego zasługują dziś na notatki prasowe i taką notatkę właśnie otrzymałem od Konsorcjum Przyjazne Prawo Autorskie (to inicjatywa Platform Satelitarnych i Operatorów Kablowych, które lobbują za zmianami prawa autorskiego w taki sposób, by organizacje zbiorowego zarządzania nie były takie silne jak dziś). W każdym razie - Sąd Najwyższy wydał wyrok w sprawie ZAiKS v. VECTRA S.A: "Twórcy filmów i audycji nie mają prawa do dodatkowego wynagrodzenia od operatorów kablowych, jeśli ich utwory zostały wykorzystane jako składowe utworów audiowizualnych" (sygn. akt IV CSK303/O6).

Wyrok został wydany 3 stycznia. To oczywiście element walki lobbingowej wewnątrz biznesu. Nie wpływa raczej na sytuacje zwykłych użytkowników praw autorskich... Poniżej zacytuję fragment otrzymanej notatki prasowej:

...Wyrok jest niezwykle ważny dla całej branży operatorów kablowych, ponieważ dotychczas jej przedstawiciele mieli do czynienia z nieprawidłowymi argumentacjami poglądu, że z racji reemisji filmów czy innych utworów audiowizualnych, autorom tzw. dzieł wkładowych także należy się wynagrodzenie. Sędzia Teresa Bielska-Sobkowicz uzasadniając wyrok zaznaczyła, że zajęte w nim stanowisko wpłynie na przyszłe orzecznictwo.

Sprawa rozpoczęła się od pozwu ZAiKS-u wniesionego do Sądu Okręgowego w Elblągu wobec operatora kablowego VECTRA S.A. Stowarzyszenie, powołując się na Art. 70 ust. 2 Prawa Autorskiego, domagało się - obok kwot już przez VECTRĘ zapłaconych - zapłaty ponad 700.000 zł wraz z odsetkami, z tytułu rzekomo należnego mu wynagrodzenia za reemisję utworów nadawanych w sieci kablowej VECTRY w okresie od maja do listopada 2003 roku.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 28 czerwca 2005 roku zasądził żądaną kwotę, a Sąd Apelacyjny w Gdańsku dnia 1 marca 2006 roku oddalił apelację wniesioną od tego wyroku przez pozwaną spółkę VECTRA. Spółka wniosła wobec tego skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, który rozpoznał ją na rozprawie dnia 20 grudnia 2006 roku, a dnia 3 stycznia br. ogłosił wyrok w sprawie. Wyrokiem tym Sąd Najwyższy uchylił niekorzystne dla pozwanej spółki VECTRA orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy uznał, iż spory dotyczące wysokości wynagrodzenia mogą być rozpatrywane w postępowaniu przed Komisją Prawa Autorskiego, ale brak woli stron nie zamyka drogi rozstrzygnięcia sądowego. Ponadto Sąd potwierdził, że w wielu takich samych przypadkach stosowano fałszywy pogląd, że twórcy przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za utwory wkładowe utworu audiowizualnego na polu reemisji. Wskazane w art. 70 ust. 2 prawa autorskiego tytuły do dodatkowego wynagrodzenia nie obejmują reemisji w sieciach kablowych. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sądy niższej instancji winne są przy rozpatrywaniu sprawy zastosować art. 110 prawa autorskiego, nakazujący uwzględnianie, przy ustalaniu wynagrodzeń, wysokości wpływów osiąganych z korzystania z utworów, a także charakter i zakres ich wykorzystania.

„Z wyroku jestem bardzo zadowolony, gdyż Sąd zgodził się z tymi zarzutami skargi kasacyjnej, na uznaniu których szczególnie nam zależało. Są to kwestia stosowania prawa europejskiego przed wejściem Polski do Unii, uznanie, że spór o wysokość wynagrodzenia mieści się w pojęciu „sporu o zawarcie umowy”, a nadto, że »Wynagrodzenie dodatkowe przysługuje tylko za pola eksploatacji wyraźnie wskazane przez ustawę, których katalog należy interpretować ściśle według zapisu ustawowego, a nie w sposób rozszerzający«” - powiedział profesor Wojciech Kowalski, pełnomocnik procesowy spółki VECTRA S.A.

Prof. Kowalski podkreślił również, że wielką wagę dla operatorów kablowych będzie miało nakazanie przez Sąd jednoznacznego skorelowania wysokości wynagrodzenia z rzeczywistym korzystaniem z utworów. Oznacza to, że rozpatrując ponownie sprawę Sąd będzie musiał uwzględniać zarówno stopień i zakres wykorzystania utworów jak i to, której organizacji zbiorowego zarządzania przysługuje prawo ochrony poszczególnych utworów.

Zdaniem Karola Kucha, Dyrektora Departamentu Prawa Własności Intelektualnej w Kancelarii Prawnej Grynhoff, Woźny i Wspólnicy ogłoszony wyrok SN w praktyce oznacza wypracowanie w sporach z ZAiKS-em nowej linii obrony. Mec. Kuch dodaje, że „jeśli orzecznictwo pójdzie w tą stronę, całą branżę czekają duże zmiany, które bez wątpienia przyniosą oszczędności liczone w milionach złotych.”

Piotr VaGla Waglowski

VaGla
Piotr VaGla Waglowski - prawnik, publicysta i webmaster, autor serwisu VaGla.pl Prawo i Internet. Członek Rady ds Cyfryzacji przy Ministrze Cyfryzacji, ekspert w Departamencie Oceny Ryzyka Regulacyjnego Ministerstwa Rozwoju, felietonista miesięcznika "IT w Administracji" (wcześniej również felietonista miesięcznika "Gazeta Bankowa" i tygodnika "Wprost"). Uczestniczył w pracach Obywatelskiego Forum Legislacji, działającego przy Fundacji im. Stefana Batorego w ramach programu Odpowiedzialne Państwo. W 1995 założył pierwszą w internecie listę dyskusyjną na temat prawa w języku polskim, Członek Założyciel Internet Society Poland, pełnił funkcję Członka Zarządu ISOC Polska i Członka Rady Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji. Był również Członkiem Rady Informatyzacji przy MSWiA, członkiem Zespołu ds. otwartych danych i zasobów przy Komitecie Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji oraz Doradcą społecznym Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ds. funkcjonowania rynku mediów w szczególności w zakresie neutralności sieci. W latach 2009-2014 Zastępca Przewodniczącego Rady Fundacji Nowoczesna Polska, w tym czasie był również Członkiem Rady Programowej Fundacji Panoptykon. Więcej >>