Oddajcie obywatelom znaki drogowe w wersji elektronicznej (źródłowej)

Wzór tablicy E-14 z nazwami dwóch miejscowości kierunkowychMarcin Hyła z porozumienia "Miasta dla rowerów" zasygnalizował mi kilkanaście dni temu pewien problem z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków i umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181, z późn. zm.). W załączniku do tego rozporządzenia (rozporządzenia należą do powszechnie obowiązujących źródeł prawa) znaleźć można wzory znaków drogowych, wzory krojów pisma stosowanych przy produkcji takich znaków i tablic, etc. Sygnalizowany problem zaś polega na tym, że - jak wynika z ustaleń zainteresowanych - komercyjną dystrybucją rozporządzenia ministra infrastruktury (to w sumie 443 strony tekstów i rysunków) zajmuje się Centrum Rozwoju EXPLOTRANS S.A. Podobno robi to na podstawie umowy z ministerstwem. Zainteresowani tematem koledzy zaczęli zatem pytać zarówno o treść rozporządzenia, jak i o umowę o sygnaturze TS11/4415/8 zawartej przez Ministerstwo Infrastruktury z Centrum Rozwoju EXPLOTRANS S.A. Okazuje się, że nie można ich znaleźć... Cuda, panie. Cuda.

O tym, że Centrum Rozwoju EXPLOTRANS S.A. dystrybuuje materiały związane ze znakami drogowymi można przeczytać na stronie spółki, gdzie przedstawiona jest oferta. Za 180 złotych netto można nabyć cztery załączniki do rozporządzenia, oferowane na nośniku CD-ROM wraz z programem wspomagającym przeglądanie publikacji oraz dodatkowo z Biblioteką Symboli Znaków Drogowych w formacie BMP; w cenie zawarto także koszty przesyłki. A wszystko to - jak można przeczytać na podlinkowanej stronie - opatrzone informacją w ramce:

Dystrybucja wersji elektronicznej załączników przez Centrum Rozwoju EXPLOTRANS S.A. na podstawie aneksu z dnia 06.11.2001r. do umowy z Ministerstwem Infrastruktury nr TS11/4415/8.

No, i teraz rodzi się pytanie: WTF?

W poszukiwaniach odpowiedzi rozpoczęto od wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które skierowano do ministerstwa. Zawnioskowano o udostępnienie:

  • załączników do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.
  • umowy wraz z załącznikami i aneksami o sygnaturze TS11/4415/8 zawartej przez Ministerstwo Infrastruktury z Centrum Rozwoju EXPLOTRANS S.A.
  • umów (wraz z załącznikami i aneksami) na opracowanie załączników do ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, oraz informacji w jaki sposób zostały wybrane podmioty opracowujące te załączniki.

Przy okazji okazało się, że Ministerstwo Infrastruktury (zniesione 21 listopada 2011 z mocą od 18 listopada 2011; w jego miejsce utworzone zostało Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej) nie ma wersji elektronicznej rozporządzenia wraz z załącznikami, a gdy potrzebuje treści tego rozporządzenia i załączników, to korzysta w tym celu z komercyjnej bazy danych. RCL też nie ma elektronicznej wersji rozporządzenia. Być może kiedyś zeskanują, ale tymczasem jeszcze tego nie zrobili.

Okazało się też, że w ministerstwie nie znaleźli wnioskowanej umowy w dostępnej tam ewidencji księgowej. Wnioskodawcom nie udało się ustalić, czy ministerstwo ma taką umowę w archiwach.

Zresztą najlepiej przeczytać odpowiedź ministerstwa:

(...)
w odpowiedzi na zapytanie dotyczące umowy o sygnaturze TS11/4415/8 zawartej przez Ministerstwo Infrastruktury z Centrum Rozwoju EXPLOTRANS S.A. uprzejmie informuję, że w prowadzonych przez Wydział Zamówień Publicznych naszego Ministerstwa Rejestrach Zamówień Publicznych, po ich przejrzeniu pod kątem wykonawcy - Centrum Rozwoju EXPLOTRANS S. A. - w okresie od 2008 r. do chwili obecnej, poszukiwany Wykonawca nie został znaleziony. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych „Zamawiający przechowuje protokół wraz z załącznikami przez okres 4 lat od dnia zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia, w sposób gwarantujący jego nienaruszalność”.
Jednocześnie informuję, że w przypadku zlokalizowania umowy o wskazanej sygnaturze w innej jednostce resortu niezwłocznie ją Panu prześlemy.

W innej odpowiedzi z ministerstwa można przeczytać:

Szanowny Panie,
w odpowiedzi na pytanie dotyczące opracowania załączników do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. Nr 220, poz. 2181, z późn. zm.) uprzejmie informuję, że w Rejestrze Zamówień Publicznych w 2005 r. zarejestrowano postępowanie (Nr rozpoczętego postępowania: 85/06/05/Z-4/A, data wniosku: 22.06.2005 r.) realizowane przez Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Przedmiotem zamówienia było wprowadzenie zmian i uzupełnień w treści oraz części rysunkowej do obowiązujących norm technicznych zawartych w "Szczegółowych warunkach technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczenia na drogach" wraz z drukiem 20 egz. Jako wykonawca zarejestrowane zostało Centrum Rozwoju EXPLOTRANS S.A.
Z uwagi na odległy termin, w którym przedmiotowa umowa mogła zostać zawarta, uprzejmie proszę o dodatkowy czas na precyzyjne ustalenie interesujących Pana informacji.

I jeszcze taka odpowiedź, która ze szczerością donosi, że ministerstwo - "spadkobierca" swojego poprzednika - nie ma treści rozporządzenia:

Szanowny Panie,
w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci załączników do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r., Nr 220, poz. 2181 z późn. zm.) uprzejmie informujemy, że Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie posiada ww. załączników do udostępnienia w formie elektronicznej. W swoich pracach MTBiGM korzysta z komercyjnej bazy aktów prawnych, której licencja nie daje możliwości ich dalszego udostępniania. Istnieje możliwość skorzystania z nich w formie papierowej w Głównej Bibliotece Komunikacyjnej, znajdującej się w siedzibie resortu, w Warszawie przy ul. Chałubińskiego 4/6.
Odnosząc się do pytania ws. umowy o sygnaturze TS11/4415/8 zawartej przez Ministerstwo Infrastruktury z Centrum Rozwoju EXPLOTRANS S.A. informujemy, że umowa o ww. sygnaturze nie figuruje w dostępnej ewidencji księgowej.

Badający sprawę koledzy sięgnęli również do raportu Najwyższej Izby Kontroli, a konkretnie do Informacji o wynikach kontroli wykonywania zadań przez organy zarządzające ruchem drogowym w zakresie bezpieczeństwa na drogach publicznych (PDF) z lutego 2003 roku. I cóż tam można przeczytać?

Ponadto, w trakcie kontroli ustalono, że w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej, w związku z pracami nad projektem rozporządzenia określającego szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także warunki ich umieszczania na drogach, wydatkowano w latach 2000-2001 z budżetu państwa 108 tys. zł, tytułem wynagrodzenia dla Centrum Rozwoju Eksploatacji Transportu EXPLOTRANS S.A., z naruszeniem, przy wyborze usługodawcy, przepisów ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych. Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego (które odbyło się w październiku 1999 r.), mające na celu wyłonienie dostawcy usługi polegającej na opracowaniu, w dwóch etapach, tj. w terminie do 27 grudnia 1999 r. i 31 stycznia 2000 r., trzech instrukcji: o znakach drogowych poziomych i pionowych oraz o drogowej sygnalizacji świetlnej, przeprowadzone zostało bowiem w trybie zapytania o cenę, mimo iż przedmiot umowy, obejmujący specjalistyczne zagadnienia, nie stanowił usługi powszechnie dostępnej, o której mowa w art. 68 ust. 1 powołanej ustawy o zamówieniach publicznych.

W wyniku kolejnego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (przeprowadzonego w lipcu 2000 r.), Ministerstwo zawarło w dniu 9 sierpnia 2000 r., kolejną umowę ze wskazaną wyżej firmą, której przedmiotem było opracowanie, w dwóch etapach, tj. do 10 września i 15 listopada 2000 r., instrukcji stanowiących załączniki do projektowanego rozporządzenia – o znakach drogowych poziomych i pionowych, sygnalizacji świetlnej i urządzeniach bezpieczeństwa ruchu. W postępowaniu tym przyjęto również tryb zapytania o cenę, mimo że przedmiot umowy, obejmujący specjalistyczne zagadnienia, nie stanowił powszechnie dostępnej usługi, w rozumieniu art. 68 ust. 1 ustawy o zamówieniach publicznych. Zaznaczyć ponadto należy, iż imienne upoważnienie do podpisania umowy, o której mowa wyżej, udzielone przez ówczesnego Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej Zastępcy Dyrektora Departamentu Transportu Samochodowego i Głównej Księgowej posiada datę 7 września 2000 r., co oznacza, że zostało udzielone po upływie miesiąca, licząc od dnia jej faktycznego podpisania.

Zdaniem NIK, wybór dostawcy wspomnianej usługi dokonany na podstawie art. 68 ust. 1 ustawy o zamówieniach publicznych stanowił naruszenie ustawowego trybu postępowania przy udzielaniu zamówienia publicznego.

Zacząłem nagle mieć wielką ochotę na zdobycie elektronicznej wersji załączników do rozporządzenia. Ponieważ zawierają powszechnie obowiązujące treści normatywne - nie są objęte prawem autorskim. Jak tylko uzyskałbym do nich dostęp - chętnie doprowadziłbym do tego, by w ramach serwisu Sejmometr.pl powstały darmowe kursy na prawo jazdy wzbogacone znakami, albo inne narzędzia edukacyjne, które pozwoliłyby obywatelom na sprawdzenie swojej wiedzy o znakach drogowych, sygnalizacji, itp. Można byłoby też zrobić repozytorium urzędowych krojów pisma, które - jako treści normatywne w tym przypadku - nie są chronione prawem autorskim.

Tymczasem zaś - jak się wydaje - ktoś tu doprowadził do tego, że jedynym faktycznym dysponentem takich treści jest spółka akcyjna.

Warto będzie popytać dalej, a może dziennikarze będą mieli ochotę zadać parę pytań Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej?

Opcje przeglądania komentarzy

Wybierz sposób przeglądania komentarzy oraz kliknij "Zachowaj ustawienia", by aktywować zmiany.

jestem pewien, że to gdzieś musi być

Moim skromnym zdaniem ów zaginione umowy, gdzieś muszą być! Są przecież archiwa zakładowe, archiwa państwowe! Gdybym tylko mieszkał w Warszawie to właśnie teraz bym tego poszukiwał:-) [Tudzież gdyby tylko archiwa były elektroniczne i dostępne dla obywateli i urzędników].

Czekam jeszcze na odpowiedź z NIK - przesunęli termin do 5 listopada, wnioskowałem o wszystkie dokumenty z ww. kontroli.

Niedoczytałeś. Po 4 latach

Niedoczytałeś. Po 4 latach mogą umowę i faktury zmielić. Inna sprawa, że można zwrócić się do tej firmy, skoro nie ma nic do ukrycia...

Swoja drogą to wk...e, że dysponentem aktu prawnego jest prywatna firma. Swego czasu Vagla opisywał jak to się dzieje z LEXem to w sumie podobne sprawy. Szkoda tylko, że teksty Vagli -- moim zdaniem świetne -- ale są tylko głosem wołającego na pustyni. Tu się już nic na + nie zmieni.

Obowiązującą?

Czy obowiązującą umowę można "zmielić"? Jak wtedy egzekwować jej zapisy?

Hmm... Zasadniczo są

Hmm... Zasadniczo są przynajmniej dwa egzemplarze umowy. Po jednym dla każdej ze stron. Pytanie czy jest możliwość uzyskania wglądu w tą posiadaną przez wspomnianą spółkę. Ciekawe co by było, gdyby się okazało, że żadna ze stron nie posiada egzemplarza umowy...

Zawsze można celowo

Zawsze można celowo naruszyć domniemane warunki tej umowy i czekać na pozew, do którego zostanie dołączona jej kopia ;-)

http://www.infor.pl/dziennik-

http://www.infor.pl/dziennik-ustaw,rok,2003,nr,220/poz,2181,rozporzadzenie-ministra-infrastruktury-w-sprawie-szczegolowych-warunkow.html#frg_5813068

http://www.infor.pl/dziennik-

http://www.infor.pl/dziennik-ustaw,rok,2003,nr,220/poz,2181,rozporzadzenie-ministra-infrastruktury-w-sprawie-szczegolowych-warunkow.html#frg_5813068

http://artur.roslan.pl/programy/Instrukcja%20oznakowania/ZnakiDrogowe.zip

Wiele szumu wokół siebie...

Zaciekawił mnie fragment "Zacząłem nagle mieć wielką ochotę na zdobycie elektronicznej wersji załączników do rozporządzenia. (...) Jak tylko uzyskałbym do nich dostęp - chętnie doprowadziłbym do tego, by w ramach serwisu Sejmometr.pl powstały darmowe kursy na prawo jazdy wzbogacone znakami, albo inne narzędzia edukacyjne, które pozwoliłyby obywatelom na sprawdzenie swojej wiedzy o znakach drogowych, sygnalizacji, itp."

Sam od ponad roku piszę "Przepisy drogowe" (jest wersja na Androida, wersja na www, może kiedyś na iOS :)), w których nie potrzeba było dokładnych co do milimetra wzorców znaków do tego, aby można było możliwie jasno i czytelnie przedstawiać zawiłości prawa polskiego. No właśnie - tylko że ja zająłem się kodowaniem, a nie robieniem tzw. szumu (bo o ile walka o darmowy re-use ma sens, o tyle akcja wygląda mi na marketing). Może ktoś chce się dołączyć ?

Szkoda, że nie można

Szkoda, że nie można lajkować postów w tym serwisie ;-)

szum?

Niektórzy kodują, niektórzy rysują, niektórzy organizują a niektórzy czuwają i robią szum. Pozwól, że każdy zajmie się tym co umie najlepiej.

?

once again - szablony mogą być potrzebne np. do produkcji znaków (zarobkowej), natomiast ich brak nie szkodzi, że autor Sejmometru pisał swoje kursy.

No to wskazuję i tylko na to.

Czyli - nie jestem przeciw walce o re-use, wskazuję jedynie, że teza przedstawiona w tekście (brak szablonów powoduje niemożność napisania rzeczy tak wskazanych) jest jakby naciągana...

Ten jak to nazywasz "szum"

Ten jak to nazywasz "szum" jest potrzebny, żeby potem nie wychodziły takie jaja jak z LEXem czy choćby np.:

http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,12733764,__To_jego_twittowanie_jest_po_prostu_irytujace___.html

Oczywiście ważne jest żeby szum nie zmienił się li tylko w popiskiwanie, ale to już zupełnie inna sprawa :)

Co ma p. Graś do znaków

Co ma p. Graś do znaków drogowych?

Nie p. Graś tylko sposób w

Nie p. Graś tylko sposób w jaki komunikuje się (oczywiście jeśli ma na to ochotę) z dziennikarzami. Rzecznik rządu wymusza na dziennikarzach by ci zakładali konto na jakimś portalu. Vagla kiedyś pisał o podobnych praktykach. Generalnie chodziło to to, że ten "szum" generowany przez Vagle jest potrzebny pytanie tylko czy inni podejmą temat.

Bardzo fajnie że znalazłeś workaround

Narobiłeś się, mimo że nie musiałeś. Mogłeś ten czas wykorzystać na ulepszanie aplikacji. Naprawdę jest z czego się cieszyć?

Zawsze może sobie *jakoś* poradzić, ale chodzi o to żeby było łatwiej, przejrzyściej i normalnie.

I darmowo. Bo ktoś może

I darmowo. Bo ktoś może zrobić coś sam, a inny uzyskać to za darmo od Państwa, czyli od nas wszystkich.

I bardzo dobrze, że

I bardzo dobrze, że darmowo. Po co wyważać otwarte drzwi? Skoro już raz ktoś (urzednik) zrobił to za m.in. moje pieniądze to niech to będzie ogólnie dostępne. Oczywiście jakiś fascynat -- skoro się nudzi -- może sobie raz jeszcze "wyrzeźbić" te znaki od nowa, może je nawet rysować pixel po pixelu w paint'cie, jego sprawa... skoro lubi :)

Dziwię się, że ktoś ma

Dziwię się, że ktoś ma trudność w zdobyciu tych załączników. Całość jest podlinkowana od 2003 r. do rozporządzenia na stronie http://www.lex.pl/du-akt/-/akt/dz-u-2003-220-2181
Widziałem nawet, że ktoś je już przepisał na swojej stronie internetowej i wkleił zeskanowane wszystkie ilustracje, ale nie widziałem potrzeby zapamiętania adresu.

proso2

Nie o to chodzi

Po pierwsze w zalinkowanym dokumencie mamy skany w obrazkach rastrowych. Potrzebne są obrazy wektorowe. Po drugie link prowadzi do strony prywatnego wydawnictwa, a nie organu Państwa.

Piotr VaGla Waglowski

VaGla
Piotr VaGla Waglowski - prawnik, publicysta i webmaster, autor serwisu VaGla.pl Prawo i Internet. Członek Rady ds Cyfryzacji przy Ministrze Cyfryzacji, ekspert w Departamencie Oceny Ryzyka Regulacyjnego Ministerstwa Rozwoju, felietonista miesięcznika "IT w Administracji" (wcześniej również felietonista miesięcznika "Gazeta Bankowa" i tygodnika "Wprost"). Uczestniczył w pracach Obywatelskiego Forum Legislacji, działającego przy Fundacji im. Stefana Batorego w ramach programu Odpowiedzialne Państwo. W 1995 założył pierwszą w internecie listę dyskusyjną na temat prawa w języku polskim, Członek Założyciel Internet Society Poland, pełnił funkcję Członka Zarządu ISOC Polska i Członka Rady Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji. Był również Członkiem Rady Informatyzacji przy MSWiA, członkiem Zespołu ds. otwartych danych i zasobów przy Komitecie Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji oraz Doradcą społecznym Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ds. funkcjonowania rynku mediów w szczególności w zakresie neutralności sieci. W latach 2009-2014 Zastępca Przewodniczącego Rady Fundacji Nowoczesna Polska, w tym czasie był również Członkiem Rady Programowej Fundacji Panoptykon. Więcej >>