Wykładnia art. 4 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE - wprowadzenie do obrotu

W ramach sporu między Peek & Cloppenburg KG a Cassina SpA dotyczącego udostępnienia publiczności oraz wystawienia na widok publiczny mebli, które – zdaniem Cassiny – narusza jej wyłączne prawo do wprowadzenia do obrotu, złożono wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 4 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (Dz.U. L 167, s. 10). Spór dotyczy "kącika wypoczynkowego" dla klientów w jednym ze sklepów, w którym to ustawiono meble producenta. Zapadł wyrok. Na pierwszy rzut oka nie dotyczy internetu, ale...

Wniosek do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich złożył niemiecki Bundesgerichtshof postanowieniem z dnia 5 października 2006 r. Ramy prawne, które uwzględniał Trybunał, to m.in. Traktat Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) o prawie autorskim oraz Traktat WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach, przyjęte w Genewie w dniu 20 grudnia 1996 r., a które zatwierdzone zostały w imieniu Wspólnoty decyzją Rady 2000/278/WE z dnia 16 marca 2000 r. (Dz.U. L 89, s.6). Oczywiście problem leżał również w interpretacji samej Dyrektywy (a konkretnie jej art. 4, zatytułowanego „Prawo do rozpowszechniania [wprowadzania do obrotu]”):

1. Państwa członkowskie powinny przewidzieć dla autorów wyłączne prawo do zezwalania lub zabraniania jakiejkolwiek formy publicznego rozpowszechniania [wprowadzania do obrotu] oryginału swoich utworów lub ich kopii w drodze sprzedaży lub w inny sposób.

2. Prawo do rozpowszechniania [wprowadzenia do obrotu] na obszarze Wspólnoty oryginału lub kopii danego utworu wyczerpuje się tylko w przypadku pierwszej sprzedaży danego przedmiotu lub innego przeniesienia własności na obszarze Wspólnoty przez podmiot praw autorskich lub za jego zezwoleniem.

Trybunał uwzględnił również ramy prawa krajowego, w szczególności artykuł 15 ust. 1 niemieckiej ustawy o prawie autorskim (Urheberrechtsgesetz) z dnia 9 września 1965 r. (BGBl. 1965 I, s. 1273), gdzie mowa o wyłącznym prawie korzystania z utworu, które obejmuje "prawo do wprowadzenia do obrotu".

Sprawa trafiła do Bundesgerichtshof, a sąd ten postanowił zadać pytania prejudycjalne Trybunałowi. Pytania te były następujące:

1) a) Czy w przypadku umożliwienia osobom trzecim korzystania z utworów chronionych prawem autorskim, jeżeli z odstąpieniem korzystania nie jest związane przeniesienie rzeczywistej możności rozporządzania utworami, można mówić o jakiejkolwiek formie wprowadzenia do obrotu w inny sposób [niż w drodze sprzedaży] w rozumieniu art. 4 ust. 1 dyrektywy 2001/29 […]?

b)Czy wprowadzenie do obrotu zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy 2001/29 występuje również, jeżeli utwory chronione prawem autorskim są pokazywane publicznie, bez przyznania osobom trzecim możliwości korzystania z tych utworów?

2) W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej:

Czy w powyższych przypadkach ochrona swobodnego przepływu towarów może stać na przeszkodzie korzystaniu z prawa do wprowadzenia do obrotu, jeżeli przedstawiane utwory nie są chronione prawem autorskim w państwie członkowskim, w którym zostały wyprodukowane i wprowadzone do obrotu?

Trybunał zauważył, że art. 4 ust. 1 dyrektywy 2001/29 nie zawiera "dostatecznie precyzyjnego wyjaśnienia pojęcia wprowadzania do obrotu utworu chronionego prawem autorskim", natomiast traktaty WIPO to pojęcie wyjaśniają bliżej.

Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie C-456/06 dostępny jest w internecie, a sentencja jest następująca:

Pojęcie wprowadzenia do obrotu w inny sposób niż w drodze sprzedaży oryginału utworu lub jego kopii w rozumieniu art. 4 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym odnosi się wyłącznie do przeniesienia własności tego przedmiotu. W konsekwencji, ani samo umożliwienie publiczności korzystania z reprodukcji utworu chronionego prawem autorskim, ani sam fakt wystawienia tych reprodukcji na widok publiczny, bez umożliwienia korzystania z nich, nie stanowi takiej formy rozpowszechniania/ wprowadzenia do obrotu

Już chyba widać, dlaczego wyroki dotyczące mebli wystawionych na widok publiczny w jednym ze sklepów (i umożliwienie korzystania z tych mebli "w wypoczynkowym kąciku") mogą być istotne dla internetu?