Interpelacja w sprawie wykorzystywania opinii zamieszczonych na ministerialnej stronie internetowej

Należy podkreślić, że problematyka poruszana w ww. pismach jest niezwykle istotna dla funkcjonowania szkół i organów prowadzących. Bardzo często, jak podkreślają dyrektorzy szkół, stanowią one jedyne źródło interpretacji przepisów prawa oświatowego.

Opinie wyrażane przez MEN porządkują organizację pracy szkoły i mogą być szczególnie przydatne w dobie prowadzonej reformy polskiej oświaty. Przykładem tutaj może być stanowisko w sprawie sposobu wykonania przepisu art. 42 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy Karta Nauczyciela, czy też opinia dotycząca postępowań związanych z likwidacją szkół (wydana w okresie zmiany ustawy o systemie oświaty).

Niestety, zarówno dyrektorzy szkół/placówek, jak i przedstawiciele organów prowadzących szkoły zwracają uwagę na zasadnicze wady wydawanych opinii, które w praktyce utrudniają wprowadzenie w życie bardzo często rozsądnych rozwiązań. Cechą wspólną, która występuje we wszystkich zamieszczanych informacjach, jest brak adnotacji, kto sporządził daną opinię czy stanowisko. Dodatkowo niektóre z tych opinii/stanowisk zakończone są klauzulą: ˝jednocześnie informujemy, że ww. opinia Ministerstwa Edukacji Narodowej nie stanowi wiążącej wykładni przepisów prawa˝.

Zdaniem dyrektorów i organów prowadzących w wielu przypadkach sformułowanie to uniemożliwia zastosowanie proponowanej przez ministerstwo regulacji.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy zamieszczone na stronie www. ministerstwa opinie, stanowiska, komunikaty mogą być podpisane przez osoby, które je sporządziły?

2. Czy wydawane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej opinie, stanowiska, komunikaty mogą stanowić wiążącą wykładnię prawa?

Z poważaniem

Poseł Wojciech Żukowski

Ministerstwo Edukacji Narodowej na stronie internetowej ministerstwa w zakładce ˝Prawo oświatowe - Opinie i stanowiska MEN˝ przedstawia swoje opinie w sprawach o istotnym znaczeniu dla funkcjonowania szkół i innych placówek systemu oświaty m.in., w których pojawiają się konkretne problemy związane z interpretowaniem i stosowaniem przepisów prawa oświatowego. Są to więc wyłącznie informacje o opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej w określonych sprawach. Ministerstwo Edukacji Narodowej publikuje je, uznając, że mogą być pomocne organom prowadzącym oraz szkołom i placówkom oświatowym w ich bieżącej działalności. Opinie te nie mogą być jednak dla tych podmiotów wiążące.

Art. 7 Konstytucji RP stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 87 Konstytucji RP są: konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Opinie prezentowane przez organy administracji nie stanowią źródła prawa i nie mogą być podstawą rozstrzygnięć podejmowanych przez inne podmioty stosujące prawo. Ponadto organy władzy publicznej mogą działać tylko tam i o tyle, o ile prawo je do tego upoważnia. Wiążąca wykłada przepisów prawa to taka, która ma moc powszechnie obowiązującą i może pochodzić wyłącznie od upoważnionego organu. W polskim porządku prawnym żaden organ administracji publicznej nie jest uprawniony do dokonywania wykładni prawa z mocą powszechnie obowiązującą. W związku z powyższym opinie, stanowiska i komunikaty Ministerstwa Edukacji Narodowej nie mogą być wiążące dla innych podmiotów stosujących prawo.

Zamieszczenie wskazanych materiałów na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej w zakładce: Opinie i stanowiska MEN dostatecznie identyfikuje Ministerstwo Edukacji Narodowej jako podmiot, który je opracował. Nie zawierają one imienia i nazwiska osoby, która przygotowała konkretny materiał, gdyż w wielu przypadkach zawarte w nim stanowisko jest rezultatem współpracy wielu osób z różnych komórek organizacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej. W związku z powyższym skoro opinie te są prezentowane jako stanowisko urzędu, informacja o danych personalnych osób, które uczestniczyły w ich opracowaniu, nie wydaje się być na tyle istotna, by konieczne było zamieszczanie jej na stronie internetowej.

Z poważaniem

Sekretarz stanu

Krystyna Szumilas