Bariery podpisu elektronicznego w Polsce
Stowarzyszenie Internet Society Poland przyjęło Stanowisko w sprawie barier podpisu elektronicznego w Polsce, gdzie wyraża swoje zaniepokojenie trudnościami w jego praktycznym stosowaniu. Główne tezy to, niekompatybilność formatów, fikcja pojęcia "bezpiecznego urządzenia", niezgodność polskich uregulowań z obowiązującym w Unii Europejskiej prawem, brak poprawnego wskazania formatu podpisu elektronicznego powoduje chaos w administracji publicznej.
Poniżej prezentuję główne postulaty wynikające z przyjętego dokumentu. Stanowisko Internet Society Polnad dostępne jest w całości na stronie Stowarzyszenia.
Stowarzyszenie postuluje określenie wymogu stosowania jednego, obowiązkowego formatu dla administracji publicznej. Proponuje by tym formatem był XAdES (ETSI TS 101 903). Większość obecnie wykorzystywanych systemów przetwarzania dokumentów opiera się o format XML, a XAdES jest formatem dedykowanym dla podpisu kwalifikowanego w dokumentach XML. Przemawia za nim również rozpowszechnienie w innych Państwach Członkowskich, co pozwoli na zapewnienie wzajemnej kompatybilności w wymianie gospodarczej z Unią Europejską.
W odniesieniu do "bezpiecznego urządzenia" ISOC Polska postuluje dopuszczenie składania podpisu elektronicznego przy pomocy dowolnej aplikacji pod dowolnym systemem operacyjnym (nie tylko w systemie Windows), pozostawiając jednak wymóg przechowywania klucza na karcie elektronicznej. Innym postulatem w tym samym obszarze jest wprowadzenie wymogu składania podpisu w bezpiecznym środowisku (urządzenie zgodne z normą CWA 14169) przy podpisywaniu dokumentów o istotnych skutkach prawnych (np. powyżej określonej kwoty).
Kolejny postulat to wprowadzenie jednoznacznego umocowania prawnego podpisu składanego w celu potwierdzenia autentyczności i bez udziału człowieka. Obecnie funkcja ta została „wypchnięta” do podpisu niekwalifikowanego, a następnie wyłączona ze stosowania dla faktury elektronicznej, która wymaga podpisu kwalifikowanego. Dotyczy to również projektowanych obecnie rozporządzeń o publikacji aktów normatywnych i ustaw w formie elektronicznej.
Postuluje również rozważenie, czy na pewno istnieje konieczność stosowania urządzenia HSM (spełniającego wymagania normy FIPS 140-2 na poziomie 3, wydanej przez amerykański Narodowy Instytut Standardów i Technologii (NIST).) we wszystkich jednostkach administracji. Zdaniem Stowarzyszenia ich stosowanie jest uzasadnione w urzędach, w których czas otrzymania dokumentu może mieć istotne znaczenie dla konkurujących o jakieś zasoby firm, jest jednak nieuzasadnionym obciążeniem dla małych jednostek administracji, które będą otrzymywać dokumenty drogą elektroniczną tylko sporadycznie.
Internet Society Poland apeluje do polskich władz by Polska podjęła na forum europejskim tematykę kompatybilności technicznej i prawnej podpisu elektronicznego w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
O autorze serwisu VaGla.pl Prawo i Internet
Piotr VaGla Waglowski - prawnik, publicysta i webmaster, autor serwisu VaGla.pl Prawo i Internet. Członek Rady Informatyzacji działającej przy Ministrze Administracji i Cyfryzacji. Zastępca Przewodniczącego Rady Fundacji Nowoczesna Polska, Członek Rady Programowej Fundacji Panoptykon oraz członek zespołu doradców Fundacji ePaństwo, wspierających rozwój serwisu Sejmometr.pl. Uczestniczy w pracach Obywatelskiego Forum Legislacji, działającego przy Fundacji im. Stefana Batorego oraz Forum „Aktywny Obywatel”, działającego przy Instytucie Spraw Publicznych. W 1995 założył pierwszą w internecie listę dyskusyjną na temat prawa w języku polskim, Członek Założyciel Stowarzyszenia Internet Society Poland, pełnił funkcję Członka Zarządu ISOC Polska i Członka Rady Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, był również Członkiem Rady Informatyzacji I kadencji działającej przy MSWiA oraz Doradcą Społecznym Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ds funkcjonowania rynku mediów w szczególności w zakresie neutralności sieci. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej występuje w charakterze doradcy, trenera i wykładowcy. Autor publikacji dotyczących prawnych aspektów społeczeństwa "informacyjnego".
bezpieczne urządzenia
Bardzo mi się podoba, że stanowisko wyraźnie podkreśla dwie rzeczy: 1) brak prawidłowej standaryzacji e-podpisu w Polsce, 2) zbyt rygorystyczne przepisy prawne.
Ale jest jedna rzecz, która chyba umknęła zarówno ISOC, jak i twórcom np. rozporządzenia w sprawie e-faktur. Otóż art. 6 ust. 3 ustawy o podpisie elektronicznym stanowi
O ile dobrze sobie przypominam komentarz do ustawy napisany przez jej twórców, to odbiorca podpisanego dokumentu może polegać na podpisie o ile tylko jest on weryfikowany za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Fakt, że podpis taki został złożony np. za pomocą zawirusowanego komputera lub przez inne "niebezpieczne urządzenie" nie wpływa na jego ważność.
Chętnie poznałbym zdanie pozostałych czytelników - czy ważne e-faktury można wystawiać także za pomocą "niebezpiecznych urządzeń". Sam mam parę argumentów w zanadrzu, ale nie chciałbym naprowadzać na odpowiedź.
Dodaj nowy komentarz