Sankcja karna za brak rejestracji prasy

Rada Konsultacyjna Centrum Monitoringu Wolności Prasy Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich wydała stanowisko w sprawie sankcji za brak rejestracji prasy. Zgodnie z tym stanowiskiem sankcja karna za wydawanie dziennika lub czasopisma bez rejestracji jest sprzeczna z Konstytucją RP...

Poniżej treść nadesłanego stanowiska:

"Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich
Rada Konsultacyjna Centrum Monitoringu Wolności Prasy

Stanowisko w sprawie sankcji za brak rejestracji prasy

22 listopada bieżącego roku Sąd Rejonowy we Włocławku II Wydział Karny postanowił o zwróceniu się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: Czy przepis art. 45 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 roku Prawo prasowe jest zgodny z przepisami art. 31 ust. 3 i art. 54 Konstytucji RP oraz art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności?

Rada Konsultacyjna CMWP uważa, że art. 45. Ustawy Prawo prasowe, grożący także karą ograniczenia wolności za wydawanie dziennika lub czasopisma bez rejestracji lub zawieszonego, jest sprzeczny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

Zagrożenie karne zawarte w przepisie jest nieproporcjonalnym ograniczeniem wolności słowa i prasy w stosunku do dóbr, których ochronie ma służyć rejestracja. Łamie zatem artykuł 14. i artykuł 54. ustęp 1. Konstytucji gwarantujące wolność prasy, wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, a także artykuł 31. ustęp 3. ustawy zasadniczej, który zezwala na wprowadzanie ograniczeń konstytucyjnych wolności i praw tylko wtedy, gdy są one konieczne w demokratycznym państwie w szczególności dla ochrony wolności i praw innych osób. Z podobnych przyczyn przepis jest niezgodny z artykułem 10. Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Należy pamiętać, że system rejestracji ma zabezpieczać jawność wydawców i tytułów oraz ułatwiać unikanie konfliktów o prawa do tytułów prasowych, ustalanie osób odpowiedzialnych za treść publikacji. Właściwej ochronie dóbr naruszanych przez prasę służą inne przepisy prawa prasowego oraz innych ustaw.

Co więcej, podobne zastrzeżenie budzi równie ostra sankcja za uchybienie obowiązkowi zamieszczania szczegółowej stopki redakcyjnej, zawarta w artykule 49. Prawa prasowego.

Mając powyższe na uwadze, Rada uważa, że niezależnie od stanowiska Trybunału Konstytucyjnego konieczna jest zmiana zbyt restrykcyjnych przepisów.

Rada Konsultacyjna Centrum Monitoringu Wolności Prasy w składzie:

Jan Stefanowicz
(Przewodniczący)
Maciej Bednarkiewicz
Stefan Bratkowski
Ireneusz Krzemiński
Michał Kulesza
Nina Nowakowska
Andrzej Paczkowski
Krzysztof Piesiewicz
Julia Pitera
Andrzej Rzepliński
Henryk Wujec

* Pytanie prawne Sąd zadał w sprawie oskarżenia o wydawanie czasopisma bez rejestracji (sygnatura II K 103/04). Sygnatura postępowania przed Trybunałem: P 1/06"

Opcje przeglądania komentarzy

Wybierz sposób przeglądania komentarzy oraz kliknij "Zachowaj ustawienia", by aktywować zmiany.

rejestracja

System rejestracji nie jest najlepszym rozwiązaniem, ma szereg mankamentów, które najcelniej i najpełniej ujęła chyba Izabela Dobosz w "Prawie mediów" (BARTA Janusz (red.), MARKIEWICZ Ryszard (red.), MATLAK Andrzej (red.), "Prawo mediów", Warszawa 2002, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis). Warto tu przypomnieć m.in., że autorka podnosiła wątpliwości nie tylko co do jego zasadności w świetle stadnardów europejskich, ale też wskazała szereg wad, wynikających z jego nieścisłości (np. "brak spójności pomiędzy systemem rejestracji a systemem ochrony prawnokarnej, płynący z faktu, że sąd może zawiesić postępowanie nieprocesowe do czasu rozpoznania sprawy karnej; a sprawa karna o naruszenie art. 45 pr. pras. nie może być sensownie rozpoznana bez wydania postanowienia o odmowie lub o udzieleniu rejestracji przez sąd cywilny"), czy wręcz całkowitej nieskuteczności, stawiającej pod znakiem zapytania w ogóle sens rejestracji (np. "umieszczenie wśród danych, o których zmianie należy zawiadomić organ rejestracyjny, także tytułu czasopisma (art. 20 ust. 2 pkt 1 pr. pras., co może służyć omijaniu rejestracji nowych tytułów poprzez dokonywanie jedynie zmiany danych w trybie art. 20 ust. 5 pr. pras.").

Jeśli dołożyć do tego coraz powszechniejszą krytykę stosowania przepisów karnych do przestępstw prasowych (por. choćby z ostatnich dni B. Sochański, "Kara zbyt ciężkiego kalibru" Rzeczpospolita z 17 stycznia 2006r.), to stanowisko Rady Konsultacyjnej CMWP SDP zasługuje na jak największa aprobatę.

Piotr VaGla Waglowski

VaGla
Piotr VaGla Waglowski - prawnik, publicysta i webmaster, autor serwisu VaGla.pl Prawo i Internet. Członek Rady ds Cyfryzacji przy Ministrze Cyfryzacji, ekspert w Departamencie Oceny Ryzyka Regulacyjnego Ministerstwa Rozwoju, felietonista miesięcznika "IT w Administracji" (wcześniej również felietonista miesięcznika "Gazeta Bankowa" i tygodnika "Wprost"). Uczestniczył w pracach Obywatelskiego Forum Legislacji, działającego przy Fundacji im. Stefana Batorego w ramach programu Odpowiedzialne Państwo. W 1995 założył pierwszą w internecie listę dyskusyjną na temat prawa w języku polskim, Członek Założyciel Internet Society Poland, pełnił funkcję Członka Zarządu ISOC Polska i Członka Rady Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji. Był również Członkiem Rady Informatyzacji przy MSWiA, członkiem Zespołu ds. otwartych danych i zasobów przy Komitecie Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji oraz Doradcą społecznym Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ds. funkcjonowania rynku mediów w szczególności w zakresie neutralności sieci. W latach 2009-2014 Zastępca Przewodniczącego Rady Fundacji Nowoczesna Polska, w tym czasie był również Członkiem Rady Programowej Fundacji Panoptykon. Więcej >>