Debata pt. "Państwo i obywatel: jawność i jej granice"

2011-09-29 11:00
2011-09-29 13:35
Etc/GMT+2

Fundacja im. Stafana Batorego oraz Fundacja Panoptykon organizują debatę na temat jawności życia publicznego. Odbędzie się ona w dniu 29 września. Dyskusję otworzą wypowiedzi: Grażyny Kopińskiej, Pawła Łukowa, Ewy Siedleckiej, Szymona Wróbla, Mirosława Wyrzykowskiego.

Debata odbędzie się w Sali konferencyjnej im. Jerzego Turowicza, ul Sapieżyńska 10a w Warszawie. Organizatorzy proszą o potwierdzenie udziału w spotkaniu do dnia 28. września 2011.

Tezy do dyskusji można znaleźć na stronie Fundacji Batorego:

Coraz częściej, także w Polsce, padają pytania o granice jawności, zaś sama zasada jawności życia publicznego bywa zderzana z innymi zasadami: sprawności i funkcjonalności państwa oraz ochrony i poszanowania prywatności obywateli. Zmieniają się też granice między sferą prywatną i publiczną. Politycznymi stają się coraz to nowe obszary życia i są próby poddania ich wpływowi władz publicznych. Gdzie przebiegają zatem granice między zasadą jawności a sferą, która powinna zostać poufna? Wreszcie, stawiając bardziej zasadnicze pytanie: czy i kiedy jawność i niejawność są zagrożeniem dla zasad demokratycznego państwa?

Jawność życia publicznego staje się jedną z podstawowych zasad demokracji. Coraz większy zakres informacji o działaniach władz jest dostępnych publicznie, a skuteczna kontrola obywatelska coraz częściej zostaje uznana za jeden z podstawowych elementów systemów demokratycznych. Dzięki współczesnym technologiom, obywatelom oraz mediom coraz łatwiej kontrolować postępowanie władz, a akcja Wikileaks pokazała, jak daleko można się posunąć w ujawnianiu tajemnic państw. Rosną oczekiwania publicznego ujawniania coraz to nowych sfer, nawet z zasady dyskrecjonalnych, jak dyplomacja czy bezpieczeństwo. Niektórzy zwracają uwagę, że może to prowadzić do ograniczania sprawności państwa, a nawet jego niewydolności.

Stopniowo zwiększa się dostęp do informacji o działaniach rządzących i o nich samych. Jednak wraz z większą jawnością życia publicznego bardziej ograniczana jest także prywatność – różnie definiowana - zwykłych obywateli.

Częstym argumentem za ograniczaniem prywatności są kwestie bezpieczeństwa, zwłaszcza walka z terroryzmem. To w tym celu tworzone są całe systemy zbierania danych, władze publiczne uzyskują wgląd w zachowania, obyczaje i nawyki obywateli. Innym powodem są kwestie ekonomiczne i optymalizacja zadań państwa, czego przykładem może być pomysł stworzenia w Polsce zintegrowanej bazy danych medycznych powiązanej z danymi ubezpieczeniowymi czy też funkcjonujący już dostęp do ksiąg wieczystych za pośrednictwem internetu. Pytanie o granice jawności i naruszanie sfery prywatności pojawiają się zarówno przy okazji działań antykorupcyjnych, jak i ujawniania akt komunistycznej służby bezpieczeństwa.

Konflikt wartości jawności życia publicznego z ochroną prywatności dotyka każdego obywatela, wpisując się w szerszy problem jakim jest relacja państwo a obywatel. Jednak nadal ten temat jest w bardzo małym stopniu widoczny w debacie publicznej.

Piotr VaGla Waglowski

VaGla
Piotr VaGla Waglowski - prawnik, publicysta i webmaster, autor serwisu VaGla.pl Prawo i Internet. Członek Rady ds Cyfryzacji przy Ministrze Cyfryzacji, ekspert w Departamencie Oceny Ryzyka Regulacyjnego Ministerstwa Rozwoju, felietonista miesięcznika "IT w Administracji" (wcześniej również felietonista miesięcznika "Gazeta Bankowa" i tygodnika "Wprost"). Uczestniczył w pracach Obywatelskiego Forum Legislacji, działającego przy Fundacji im. Stefana Batorego w ramach programu Odpowiedzialne Państwo. W 1995 założył pierwszą w internecie listę dyskusyjną na temat prawa w języku polskim, Członek Założyciel Internet Society Poland, pełnił funkcję Członka Zarządu ISOC Polska i Członka Rady Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji. Był również Członkiem Rady Informatyzacji przy MSWiA, członkiem Zespołu ds. otwartych danych i zasobów przy Komitecie Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji oraz Doradcą społecznym Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ds. funkcjonowania rynku mediów w szczególności w zakresie neutralności sieci. W latach 2009-2014 Zastępca Przewodniczącego Rady Fundacji Nowoczesna Polska, w tym czasie był również Członkiem Rady Programowej Fundacji Panoptykon. Więcej >>