Prywatna firma i polityka zagraniczna

Yahoo! udostępniło chińskim władzom dane, które doprowadziły do aresztowania pisarza Li Zhi – sprawę nagłośniła organizacja Reporterzy bez Granic. Jaką rolę odgrywają prywatne firmy w realizacji polityki międzynarodowej? Kapitał nie ma ojczyzny, a amerykański Kongres ma problem... Zaproponowano projekt regulacji, która ma za zadanie utrzymać amerykańskie firmy z dala od krajów łamiących prawa człowieka.

Li został aresztowany w 2003 roku - w internecie publikował teksty krytykujące korupcję wśród urzędników. Został ukarany. Skazano go na karę ośmiu lat pozbawienia wolności... Przykłady można by mnożyć, a Reporterzy bez Granic wzywają właśnie Yahoo! do ujawnienia okoliczności udostęnienia władzom w Chinach danych dysydentów działających na rzecz wolności słowa. Jak wiele innych przypadków takich jak ten związany z Li Zhi jeszcze uda się ujawnić? - pytają.

W związku z tym, że "biznes" wydaje w ręce reżimu informacje pozwalające na skazanie ludzi za realizowanie prawa do wolności słowa - publiczna debata nabiera rumieńców. Przedsiębiorstwa "zachodnie", które mogłyby nieść demokratyczną myśl w świat tak naprawdę są wygodnym narzędziem w rękach władz państw niedemokratycznych. Z jednej strony firmy takie jak Google czy Yachoo! przeciwstawiają się władzom w USA (Google na przykład nie chce udostępnić miliona rekordów swojej bazy), z drugiej: współpracują z władzami tam, gdzie chcą zdobyć pozycję na nowych i dynamicznie rozwijających się rynkach. Firmy starają się unikać jasnych stanowisk. Główna linia obrony: przecież musimy respektować zasady prawne kraju, w którym prowadzimy działalność. Jako przykład spolegliwości wobec władz krajów, można podać ostatnie doniesienia i analizy związane z uruchomieniem przez Google chińskiej wyszukiwarki google.cn

Rola jaką odgrywają firmy takie jak Yahoo! będzie przedmiotem przesłuchania w amerykańskim Kongresie. Ale sprawa dotyczy nie tylko Yahoo!. O co więc chodzi? W USA Today można przeczytać o propozycji ustawy (wciąż jeszcze ta propozycja jest przygotowywana), którą przedstawił Rep. Chris Smith. Jeśli Kongres przyjąłby ustawę - firmy takie jak Google, Yahoo czy Microsoft musiałyby trzymać swoje serwery poza granicami Chin oraz innych państw, tych zwłaszcza, które uznawane są za kraje łamiące prawa człowieka. Chodzi o to, by dane osobowe użytkowników zgromadzone na dyskach tych serwerów nie kusiły przedstawicieli reżimów.

Zresztą to nie pierwszy raz gdy administracja rządowa i Kongres USA zajmują się tematem prowadzenia działalności w takich krajach jak Chiny. USA Today przedstawia szereg innych przykładów (nie tylko związanych z obiegiem informacji, a na przykład ze stosunkami własnościowymi w firmach paliwowych...). Przeczytaj felieton Jest tych znaków nie tak dużo...

Zgodnie z oświadczeniem Yahoo!: prywatna firma samodzielnie nie może być zmuszana do realizacji polityki zagranicznej związanej np. promocją wolnego obiegu idei...

Czy zatem faktycznie nie powinno być żadnej granicy w realizacji zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej?

O sprawie piszą:

• BBC News: Yahoo rallies against censorship
• ZDNet UK: Yahoo calls for help over Web censorship
• ABC News: Congress's dilemma: When Yahoo in China's not Yahoo
• Christian Broadcasting Network: Is Yahoo! Selling Its Soul for Chinese Money?
• CNET News.com: Yahoo grapples with online rights

Komentarze w serwisie Slashdot