Kamera wymierzona w drzwi mieszkania

Rzecz dotyczy Krakowa, tam też złożono podobno pozew (chociaż media nie podają zbyt wielu szczegółów). Wiadomo, że pozew (jeśli istotnie chodzi o pozew cywilny) złożyła mieszkanka jednego z budynków socjalnych, w którym wspólnota mieszkaniowa podjęła decyzję o zainstalowaniu telewizji przemysłowej. Spółka, która zarządza budynkiem twierdzi, że nikt nieuprawniony do nagrań nie ma dostępu, że nagrania są kasowane po tygodniu, ale jednak chodzi tu o delikatną sprawę prywatności i (nawet) intymności mieszkańców. Pozew miał być podobno złożony "przeciwko miastu"...

O sprawie pisze Gazeta Wyborcza w tekście Pozwała miasto do sądu za podglądanie. Przywoływane są tam wypowiedzi jednej z mieszkanek bloku, której nie podoba się pomysł instalowania telewizji przemysłowej: "Jedną z kamer wycelowano wprost na drzwi mojego mieszkania. Kilka razy prosiłam administrację o jej przesunięcie, ale nie dostałam żadnej odpowiedzi. Niczym zakończyły się też próby rozmów z członkami zarządu wspólnoty mieszkaniowej. Twierdzą, że wszystko jest, jak należy, bo większość jej członków była za założeniem kamer i zainstalowano je w ściśle wyznaczonych miejscach w częściach wspólnych...". W ten sposób - jak twierdzą przeciwnicy instalacji - naruszane jest ich prawo do prywatności. Jeśli mowa o prywatności i ochrona tego dobra osobistego leży u podstaw pozwu, to - ja można przypuszczać - pozew złożono powołując się na przepisy kodeksu cywilnego (art. 23 i 24 KC - tego nie wiem; to tylko spekulacja). Gazeta relacjonuje jednak:

W swoim pozwie domaga się m.in. przesunięcia kamer w taki sposób, aby żadna z nich nie była wycelowana w drzwi mieszkań, lub ich całkowitego usunięcia, a także wykasowania wszystkich dotychczasowych nagrań.

Jest kłopot. Z jednej strony chodzi o to, że to nie "miasto" w tym przypadku - jak wynika z tekstu - jest odpowiedzialne za instalowanie monitoringu. Decyzję miała podjąć wspólnota. Miasto jedynie "pozytywnie zaopiniowało" taką decyzję. Urząd Miasta Krakowa uważa zatem, że nie może być stroną w sporze cywilnoprawnym. Dlatego też interesujące mogą być dalsze losy pozwu.

Sygnalizowany spór jest ważny: poza tym, że na przykładzie pozwu widać już, że również w Polsce mieszkańcy mogą czuć się niekomfortowo w związku z instalowaniem monitoringu, sąd będzie miał szansę również odpowiedzieć na pytanie dotyczące legitymacji procesowej miasta. Wreszcie może okazać się, że będziemy mieli pierwsze rozstrzygnięcie dotyczące spraw opisywanych wcześniej w takich tekstach niniejszego serwisu, jak: Chciałbym otrzymać dostęp do monitoringu miejskiego, Zarządzenie nr 1204 KGP, serwisy internetowe policji i monitoring wizyjny, A właściwie, to na jakich zasadach działa monitoring miejski w Warszawie?, czy W jaki sposób zdjęcia z monitoringu trafiły do mediów?.

Przypominam, że wcześniej Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazywał na potrzebę przyjęcia dedykowanej ustawy, która regulowałaby kwestie monitoringu (nie tylko miejskiego). Obecnie regulacje w tym zakresie są bardzo ograniczone, a inwazja w sferę praw jednostki (w tym w sferę prawa do prywatności), jeśli inwazji takiej dokonuje państwo - musi być oparta na przepisie ustawy. W tym wszystkim samorząd terytorialny funkcjonuje niejako w legislacyjnej próżni. Są regulacje pozwalające strażom gminnym czy policji prowadzić obserwację (i rejestrację) obrazu zdarzeń w miejscach publicznych, są regulacje dotyczace imprez masowych, ale spór o kamerę systemu monitoringu, któa wymierzona w drzwi mieszkania powoduje zagrożenie (już samo zagrożenie jest tu istotne, nie musi - na gruncie przepisów o ochronie dóbr osobistych - dojść do naruszenia, by pozew miał swoje uzasadnienie) prawa do prywatności.

Gazeta Wyborcza przywołuje stanowisko urzędników w tej sprawie:

Urzędnicy tłumaczą, że jeśli nawet mieszkanka pozwie wspólnotę, to jej wygrana jest wątpliwa, bo uchwała została podjęta zgodnie z prawem. - Kamery znajdują się wyłącznie w tzw. częściach wspólnych, czyli przy wejściu do budynku, na korytarzach i klatkach schodowych. Nikomu nie zaglądają do mieszkania. Nie można więc twierdzić, że naruszają czyjąś prywatność - podkreślają.

Czyli twierdzą, że zgodnie z prawem zainstalowano monitoring, ale nie ma takiego przepisu, który wprost zezwalałby (nakazywał) taki monitoring instalować, a więc nie widzę tu wyłączenia bezprawności przez powołanie się na istniejący przepis. Nawet jeśli wspólnota ma faktyczną i prawną możliwość zarządzania "częściami wspólnymi", to jednak zawsze w taki sposób, by nie naruszać praw konkretnych osób, a takim prawem może być prawo do prywatności.

Odwiedź również dział CCTV niniejszego serwisu.