Tajemnica dziennikarska nie dla blogerów?

Odbędzie się rozprawa apelacyjna w ważnej sprawie. Chodzi mianowicie o ujawnienie pewnych tajemnic firmy Apple Computer, Inc. O sprawe pisałem rok temu. Chodzi o to, że blogi ujawniły informacje na temat nowego produktu Apple, nazwanego kodowo Asteroid. Apple domaga się ujawnienia informatora blogów. Czy redaktor internetowego serwisu ma prawo ochrony źródeł informacji?

Wszystko zaczęło się w grudniu 2004 roku. Apple Computer, Inc. pozwało redaktorów blogów PowerPage (którego autorem jest Jason O'Brady), Apple Insider i Think Secret. Tam właśnie ujawniono przedpremierowe informacje. Apple wykorzystało możliwość pozwania „w sprawie” (przeciwko nieznanym sprawcom - John Doe) w efekcie czego celem pozwu stali się dostawcy usług internetowych (ISP), którzy mieli wskazać swoich klientów (czyli kto redaguje blogi). Po ustaleniu redaktorów blogów przyszedł czas na identyfikację źródeł „przecieku”. Na razie sprawa wygląda tak, że firma Apple przypozwała dostawcę usług Nfox.com - która to firma dostarczała blogowi PowerPage usługi poczty elektronicznej. W ten sposób pragnie dociec, w jaki sposób redaktor wszedł w posiadanie informacji będącej tajemnicą przedsiębiorstwa.

W pierwszej instancji sąd (the Santa Clara Superior Court) zdecydował, że blogerzy będąc do tego nieuprawnieni opublikowali tajemnice przedsiębiorstwa, a także zdecydował, iż powinni oni ujawnić źródła swoich informacji.

W sprawę zaangażowana jest the Electronic Frontier Foundation. To właśnie fundacja dąży do konfrontacji przed sądami wyższej instancji twierdząc, że sądy w Kalifornii mają długą historię orzekania w sprawach związanych z wolnością prasy. „Oczekujemy możliwości poproszenia sąd apelacyjny o skorygowanie orzeczenia sądu niższej instancji, które stanowi zagrożenie dla wszystkich dziennikarzy” - powiedział Kurt Opsahl, prawnik EFF.

Rozprawa przed sądem apelacyjnym ma się odbyć w dniu 20 kwietnia, o godzinie 9:30.

EFF Apple v. Does case

W Polsce nadal toczy się spór o to, czy “internet jest prasą”. Pomijam w tym miejscu pytanie dodatkowe („jaki internet”, albo „który internet”). Powiem jedynie, że w toczącej się właśnie debacie problem ochrony źródeł informacji jest również podnoszony. Te problemy w delikatny sposób dotykają sporu o to czy internetowe serwisy należy rejestrować czy nie, jednak poza tą poboczną kwestią istnieje właśnie spór o to, czy, przy uznaniu już serwisu internetowego za prasę (w rozumieniu prawa prasowego), a prowadzącego go redaktora za dziennikarza, to czy ten dziennikarz ma obowiązki wynikające z art. 15 ustawy Prawo prasowe, w szczególności obowiązek zachowania w tajemnicy danych informatora. Pozostaje jeszcze aktualny wciąż problem tzw. retencji danych telekomunikacyjnych. Jeśli służby mają prawo podsłuchiwać (ujmować sygnały) to siłą rzeczy warto zastanowić się nad systemowymi gwarancjami tajemnic takich jak tajemnica adwokacka czy dziennikarska właśnie… Informacje na podobne tematy gormadze w dziale prasa.

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 roku Prawo prasowe (wyciąg)

Art. 15. 1. Autorowi materiału prasowego przysługuje prawo zachowania w tajemnicy swojego nazwiska.
2. Dziennikarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy:
1) danych uniemożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również innych osób udzielających informacji opublikowanych albo przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnienie powyższych danych,
2) wszelkich informacji, których ujawnienie mogłoby naruszać chronione prawem interesy osób trzecich.
3. Obowiązek, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również innych osób zatrudnionych w redakcjach, wydawnictwach prasowych i innych prasowych jednostkach organizacyjnych.

Piotr VaGla Waglowski

VaGla
Piotr VaGla Waglowski - prawnik, publicysta i webmaster, autor serwisu VaGla.pl Prawo i Internet. Członek Rady ds Cyfryzacji przy Ministrze Cyfryzacji, ekspert w Departamencie Oceny Ryzyka Regulacyjnego Ministerstwa Rozwoju, felietonista miesięcznika "IT w Administracji" (wcześniej również felietonista miesięcznika "Gazeta Bankowa" i tygodnika "Wprost"). Uczestniczył w pracach Obywatelskiego Forum Legislacji, działającego przy Fundacji im. Stefana Batorego w ramach programu Odpowiedzialne Państwo. W 1995 założył pierwszą w internecie listę dyskusyjną na temat prawa w języku polskim, Członek Założyciel Internet Society Poland, pełnił funkcję Członka Zarządu ISOC Polska i Członka Rady Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji. Był również Członkiem Rady Informatyzacji przy MSWiA, członkiem Zespołu ds. otwartych danych i zasobów przy Komitecie Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji oraz Doradcą społecznym Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ds. funkcjonowania rynku mediów w szczególności w zakresie neutralności sieci. W latach 2009-2014 Zastępca Przewodniczącego Rady Fundacji Nowoczesna Polska, w tym czasie był również Członkiem Rady Programowej Fundacji Panoptykon. Więcej >>